Scriptieprijs

De Vernède Scriptieprijs is vernoemd naar verpleegkundige Catharina Helena Vernède (1875-1957). Zij schreef in 1927 het eerste Nederlandse handboek over de geschiedenis van de verpleging. De toekenning van de scriptieprijs vindt om de twee jaar plaats en de prijs bedraagt € 1000. 

De winnaar van de scriptieprijs 2025 is Marlies Couch (UVA). De prijsuitreiking heeft plaatsgevonden op 30 juni in Amsterdam.

De volgende mogelijkheid om mee te dingen naar de Vernède Scriptieprijs is 2027. De deadline voor het inleveren van de scriptie is 31 december 2026.

Marlies Couch wint Vernède Scriptieprijs 2025

De scriptie getiteld ‘“She procured a couple of Chirurgions”: unearthing social and medical care for survivors of sexual violence form the Old Bailey Proceedings, 1674-1800’, heeft als doel een licht te werpen op onzichtbare vormen van medische zorg die door vrouwen verleend werden in vroegmoderne samenlevingen. De gedetailleerde rechtszaken in het archief van de Old Bailey, de belangrijkste rechtbank van vroegmodern Londen, werden gebruikt om te onderzoeken hoe netwerken van zorg eruitzagen die vrouwen hielpen na een seksuele misdaad zoals verkrachting.

Met een nieuwe methode, de verb-oriented method, is gezocht naar zorgactiviteiten van vrouwen met én zonder een medische beroepstitel zoals nurse of midwife. Door buiten gereguleerde beroepsstructuren te kijken, die in deze tijd steeds meer gedomineerd werden door mannelijke artsen en chirurgijns, komen veel meer vrouwen die zorg verleenden in beeld dan met traditionele onderzoeksmethoden. Om de resultaten goed te duiden, is aandacht besteed aan de manieren waarop vrouwen spraken over seksueel geweld en de complexe bewijslast voor verkrachting binnen het vroegmoderne juridische systeem.

De scriptie levert cruciale nieuwe inzichten op het gebied van kennis die circuleerde onder vrouwen over het vrouwelijk lichaam en het verwonden daarvan. Het onderzoek biedt zicht op fysieke observaties van seksueel geweld, op verschillen tussen verklaringen van vroedvrouwen en chirurgijns, en manieren waarop getracht werd slachtoffers te genezen. Hiermee draagt de scriptie bij aan debatten over de professionalisering van de verzorgenden en verplegenden, over het zichtbaar maken van onzichtbaar werk in de medische sector door vrouwen en de relatie tussen medische en sociale zorg.

De uitreiking van de prijs vond plaats tijdens de summermeeting van History Health & Healing op 30 juni in het Eye Museum te Amsterdam.

Lees hier het juryrapport:

Uitreiking-prijs

Winnaar Vernède Scriptieprijs 2022

Hoewel de titel het niet doet vermoeden, gaat de masterscriptie van Tim Deboyer “Het einde van de tuberculose? Behandelingen en patiëntenervaringen in het Sanatorium Elisabeth te Sijsele (1945-1986)”precies over datgene waarvoor de Vernède Scriptieprijs bestemd is. De scriptie concentreert zich op het werk, de taken en de verantwoordelijkheden van de verpleegkundige. Hierbij maakt Tim Debroyer mooi gebruik van oral history en koppelt dit fraai aan de resultaten van het archiefonderzoek. Hij benadert het onderwerp vanuit verschillende perspectieven, dat van de patiënt, de medische hoek, de verpleegkunde en andere disciplines. Juist die aanpak vanuit meerdere perspectieven laat zien dat de geschiedenis van de verpleging geen geïsoleerd vakgebied is. Deze scriptie laat voortreffelijk zien hoe groot het aandeel van verpleegkundigen bij de uitschakeling van tuberculose als ziekte is geweest. Hier te lezen de hele scriptie, hier een samenvatting.

Voor wie is de prijs?

De Vernède Scriptieprijs is bedoeld voor de beste afgeronde bachelor- of masterscriptie op het gebied van de geschiedenis van de verpleging of verzorging in Nederland of Vlaanderen. Hierbij moet de geschiedenis van verpleging en/of verzorging het hoofdthema van je scriptie zijn, niet slechts een hoofdstuk in een breder verhaal over bijvoorbeeld een medisch onderwerp.

Vermeld duidelijk je naam, studierichting, begeleider, universiteit en afstudeerdatum van je scriptie. Bij het insturen van je scriptie is een motivatie van de kant van je docent of begeleider een vereiste.

Wanneer en hoe indienen?

Studenten die willen meedingen naar deze prijs, kunnen hun afgeronde scriptie uiterlijk 31 december 2026 mailen naar info@zustervernede.nl (in Word of als pdf). Zowel bachelor- als masterscripties komen in aanmerking. De scriptie mag niet ouder zijn dan drie jaar, in dit geval dus afgerond in 2023, 2024 of 2025. De scriptie kan slechts één keer worden ingediend.

Samenstelling van de jury

De jury van de Vernède Scriptieprijs is samengesteld uit vier deskundigen vanuit de historische, de verpleegkundige en de  medische discipline. De scripties worden geanonimiseerd en vervolgens beoordeeld door de juryleden. De jury selecteert de beste scriptie en draagt de winnaar voor aan het bestuur van de Stichting Zuster Vernède.

In 2025 is de samenstelling van de jury als volgt dr. Catharina Bakker, dr. Timo Bolt, prof. dr. Frank Huisman en prof. dr. Marieke Schuurmans.

Initiatiefnemer

De Stichting Zuster Vernède stimuleert activiteiten en projecten op het gebied van de geschiedenis van verpleging of verzorging in Nederland.

’Grote verpleegsters zijn de idealisten van hun tijd’

(C.H. Vernède, 1927)

onderzoek - publicatie - congres - idee - nieuwsbrief_zuster vernede

NIEUWSBRIEF

Wij versturen 4 keer per jaar een nieuwsbrief met informatie over projecten die een subsidie hebben gekregen en over prijswinnaars. Ben je geïnteresseerd? Schrijf je dan hier in:

* Vereist veld




© Copyright 2026 - Stichting Zuster Vernède - Beeld: Collectie FNI - Website: JoStudio